Baby’s kunnen dit jaar voor het eerst vaccinatie tegen het rotavirus krijgen

HUIZEN - Een kindje dat niet drinkt en eet door een maag-darminfectie is een heftige ervaring voor ouders, weet jeugdarts Surinder Grewal. “En dat is precies wat er kan gebeuren als een baby besmet raakt met het rotavirus. Gelukkig is het vanaf dit jaar mogelijk je kind tegen het virus te vaccineren. Niet met een prik, maar met twee keer een drankje.” 

Onder een microscoop heeft het rotavirus de vorm van een wiel, vandaar de naam, én het is heel besmettelijk, legt Surinder Grewal uit. “De virusdeeltjes blijven uren op handjes zitten en overleven zelfs dagen op voorwerpen. Een baby kan dus heel gemakkelijk meerdere kinderen besmetten. Elk kind komt voor het tweede levensjaar wel een keer in aanraking met deze ziektekiemen.”

Koorts
Vooral op baby’s kunnen de gevolgen van de maag-darminfectie die het rotavirus veroorzaakt een grote impact hebben, volgens de jeugdarts van GGD Gooi en Vechtstreek. “De verschijnselen beginnen heel plotseling. Het kind krijgt hoge koorts, vaak boven de 38.5 graden, moet overgeven en heeft dunne ontlasting. De diarreeklachten kunnen zeven dagen duren. Al die tijd willen de kinderen vaak niet eten of drinken en dat maakt de infectie risicovol.” 

Ziekenhuis
Jaarlijks zijn er in Nederland 3.500 ziekenhuisopnames in verband met het rotavirus. Grewal: “Kinderen worden met uitdrogingsverschijnselen opgenomen en krijgen in het ziekenhuis vocht toegediend. Voor ouders is dit vaak heel ingrijpend, zo’n kleintje aan het infuus. Daarom ben ik blij dat de Gezondheidsraad op basis van onafhankelijk, wetenschappelijk onderzoek heeft besloten om het vaccin tegen het rotavirus op te nemen in het rijksvaccinatieprogramma. Alle baby’s die geboren zijn op of na 1 januari 2024 krijgen het aangeboden.”

Drankje
De vaccinatie tegen het rotavirus is geen prik, maar een drankje dat goed wordt opgenomen door de maag en darmen. In het drankje zitten ziektekiemen in levend verzwakte vorm. Grewal: “Dat betekent dat het vaccin geen ernstige ziekte kan veroorzaken, alleen een heel lichte infectie. Het kan dus zijn dat de baby na vaccinatie een lichte verhoging en wat dunne ontlasting heeft.”

Antistoffen
Niet alle kindjes bouwen na een keer vaccineren genoeg antistoffen op. Daarom krijgt de baby het drankje met twee én met drie maanden. Volgens Grewal is uit studies bekend dat na twee keer vaccineren 96 procent van de kindjes een goede respons heeft op de ziektekiem. Het vaccin biedt vervolgens drie jaar een goede bescherming. Vaccineren is daarna niet meer nodig, omdat kinderen dan oud genoeg zijn om het rotavirus zelf goed te kunnen doorstaan.

Onderzoek
Het vaccin bestaat al sinds 2006 en Nederland is een van de laatste landen waar baby’s standaard de bescherming tegen het rotavirus krijgen aangeboden. Niet minder dan honderdtwintig landen gingen ons al voor. In België hoort het vaccin sinds 2007 en in Duitsland en Groot-Brittannië sinds 2013 bij de landelijke vaccinatieprogramma’s. 

Surinder Grewal is opgelucht dat is besloten om ook in ons land het vaccin standaard te introduceren. “In Nederland wegen wij heel zorgvuldig alle voors en tegens af, maar het is overduidelijk dat dit vaccin werkt. Per jaar zijn er nog altijd zes kinderen die overlijden aan deze maag-darminfectie. Met dit drankje dat bescherming biedt tegen verschillende types van het rotavirus is wereldwijd het aantal kinderen dat sterft door maag- en darminfecties met 59 tot 77 procent afgenomen.”

Veilig
Bij jonge kinderen kan het voorkomen dat zij een zogenoemde darminvaginatie krijgen. Eten lukt dan niet omdat de darmen plots in elkaar schuiven, waardoor een afsluiting ontstaat. Het is een aandoening die volgens de GGD-jeugdarts heel soms bij baby’s voorkomt, maar zeer zelden als gevolg van het rotavaccin. “Jaarlijks krijgen 64 kinderen een darminvaginatie en dat gebeurt het vaakst als zij zes maanden oud zijn. Op dat moment hebben wij het vaccin tegen het rotavirus al gegeven. Bovendien is er in 2021 een wereldwijde studie gedaan waarin zestig artikelen over dit onderwerp zijn geanalyseerd. Daaruit blijkt niet dat er een toename is door het vaccin. Daarentegen voorkomt het drankje wel 85 procent van de ziekenhuisopnames.”

Consultatiebureau
Bij de informatie over het rijksvaccinatieprogramma zit een aparte folder over het rotavaccin, zegt Saskia Luijer, stafverpleegkundige bij GGD Gooi en Vechtstreek. “Ook bespreken we het met de ouders tijdens de eerste afspraak op het consultatiebureau. De baby is dan vier weken. En vanzelfsprekend kunnen verzorgers ons altijd bellen. Dat geldt voor dit vaccin, maar ook voor alle andere vaccinaties waarover zij twijfelen.”